Families
Zoals eerder genoemd, wonen er vijf Families in de Veste. Er wordt gezegd dat deze Families niet altijd in letterlijke zin Familie van elkaar zijn geweest, maar tegenwoordig is dat in elk geval wel zo. Omdat de Veste niet zo heel groot is, kent eigenlijk iedereen elkaar wel en heeft iedereen wel een mening over de andere Families. Als we proberen een zo neutraal mogelijke beschrijving van elke Familie te geven, komen we ongeveer hierop uit.
Familie Vrij
Een Vrij werkt niet harder, maar wel slimmer. Ze zetten zich in om allerlei taken efficiënter te laten verlopen, om mensen bij elkaar te brengen en om het beste uit elke inwoner van de Veste te halen. Kennis uit het verleden is daarbij onmisbaar, maar een Vrij bouwt vooral door op wat er al is. Hierbij zijn tradities niet heilig; vernieuwing is eigenlijk hun traditie. Stilstand is achteruitgang en wie achterblijft, kan net zo goed meteen bij de Woestelingen gaan dineren.
Dat constant wegen en beoordelen van alles roept nog weleens wrijving op van mensen die gewoon hun werk willen doen, zonder te veel veranderingen en experimenten. Er worden weleens grappen gemaakt dat je eigenlijk twee Vrij-en voor een taak nodig hebt, een om het te doen en een om erbij te staan en te bedenken hoe het beter kan. Niet elk experiment is ook een doorslaand succes, maar de Veste is wel een betere plaats door de uitvindingen en samenwerkingen die wel Vrij-succesvol zijn, zoals de waterzuiveringsinstallatie en de duivenpost.
Gelukkig staan de Vrij-en niet alleen andere mensen te vertellen hoe het moet. Als je wilt dat iets goed gebeurt, moet je het zelf oppakken. Om eigen verantwoordelijkheid te stimuleren, krijgt elke volwassen Vrij van de familie een opdracht mee die gebruik maakt van hun sterkste kanten, hun Vrij-Project. De details van een Project zijn persoonlijk. Ze blijven binnen de familie, tenzij iemand er voor kiest om er meer over te vertellen.
De voortgang van alle Projecten wordt elke week besproken op de VrijSaamAavBo (Vrij Samendagavondborrel), waarbij de beste vooruitgang wordt beloond met een drankje in de wisselbokaal. Daarna staat ook een drankje klaar voor de andere families. Het (vervangend) Vrij-familiehoofd is ook de beheerder van de ideeënbus, waar elke Vestenaar een idee kan indienen voor een Vrij-Project of een ander project waar meer mensen voor nodig zijn.
Qua kleding is de familie Vrij te herkennen hun voorliefde voor jasjes en voor stropdassen (als armband, hoofdband, riem, etc.).
Het Vrij-motto is: Het is geen kwestie van accepteren wat we niet kunnen veranderen, maar van veranderen wat we niet kunnen accepteren.
Familie Dins
De Familie Dins is een Familie waar hard werken en je Bijdrage leveren als de belangrijkste waarden gezien worden. De Familie is streng en spreekt elkaar makkelijk aan als een van de leden geen nuttige Bijdrage levert. Van andere Families wordt hetzelfde verwacht. Wie verder kijkt dan de eerste indruk ziet een Familie die erg close is en waar ruimte en aandacht is voor iedereen zijn talenten en wensen. De Familie neemt veel tijd voor elkaar onder andere door aandacht te besteden aan de WEG (wekelijks evaluatie gesprek) en door het vertellen van verhalen.
Daarnaast houdt de Familie zich vooral bezig met het voorbereiden van de volgende generatie Vestenaren. Veel leden van de familie zijn actief bezig met lesgeven op de KinderPost of het verzamelen en noteren van informatie. Deze kennis beperkt zich niet alleen tot nuttige informatie over het leven in de Veste maar omvat ook verhalen van Hiervoor, persoonlijke ervaringen en gedetailleerde beschrijvingen van bepaalde handelingen. Regelmatig wordt er aan andere Families gevraagd om iets toe te voegen aan de steeds groter wordende informatieverzameling van de Dinsen.
De dagboek-traditie van de Familie Dins gaat terug naar de vader van Joran. Hij gaf alle meisjes in de Dins familie een dagboek. Toen Joran Familiehoofd werd heeft hij besloten elk lid van de Familie een dagboek te geven. Elk lid van de Familie is vrij om in het dagboek te schrijven wat hij wil, wel wordt er verwacht dat wanneer de dagboekeigenaar uitgezet wordt het dagboek doorgegeven wordt aan een ander Vestelid.
Verhalen
Buiten nuttige kennis is de Familie Dins ook een Familie die graag verhalen vertelt. Dit kunnen verhalen zijn uit de Veste maar ook oude sagen en legenden van voor de bouw van de Veste. Hoewel niet elk lid van de Familie even makkelijk vertelt zijn er een aantal Familieleden bij wie je terecht kunt voor een bijzonder verhaal als ontspanning of om iets van te leren.
Familie Woens
De Familie Woens ziet zichzelf als hard werkend en is daar bijzonder trots op. Bijna iedereen in de Familie bewerkt het land op één of andere manier en levert op zijn of haar manier ruwe materialen voor de Veste. De BuitenPosten zijn dan ook vaak rijk in Woensen. Ook de hele houding van de Familie is hierop gericht. Zo laat de Familie elke Wasdag één van haar familieleden een hap eten naar iemand in een andere Familie brengen, naar eigen zeggen als motivatie tot harder werken voor beide partijen.
Voor de observerende personen zijn er drie soorten Woensen, ondanks dat ze allemaal het kenmerkende harde werken in zich hebben. Sommigen vinden duidelijk dat het allemaal wat strenger mag en dat alleen de hard werkende kern het verdient om in de Veste te leven. Deze groep hekelt de verering van Copius. De tweede tak uit duidelijk dat we samen allemaal harder moeten werken om voor iedereen te zorgen, en gelooft dan ook dat de weelde van Copius haalbaar is. En dan zijn er ook wat Woensen die zich niet hard uiten, op welke manier dan ook. Echter blijven de Woensen ondanks onderlinge meningsverschillen wel altijd voor elkaar klaar staan en vormen ze één blok als het moet.
Familie Zater
Op het eerste gezicht zou je kunnen denken dat de Familie Zater bestaat uit slackers, mensen die nét genoeg doen om niet uitgezet te worden. Het zijn over het algemeen niet de boeren die het meeste oogsten, niet de snelste aardappelschillers en niet de sterkste houthakkers.
Maar: een Zater denkt aan Later! Zij vinden dat er meer is dan lichamelijke arbeid: zij denken na. In plaats van alleen aan te modderen in het nu, zijn zij bezig met de toekomst. In plaats van alleen te denken aan wat er nu is, vinden zij nieuwe dingen uit. Kennis is belangrijker dan spierballen, strategie meer waard dan een extra aardappel in de soep. De waarden van Copius helpen hen om deze drang naar voorspoed en vooruitgang tot uiting te brengen. En mensen of gewoonten die niet helpen? Over de muur!
Familie Maan
De familie Maan is de beste en meest betrouwbare Familie in de Veste, althans, zo gedragen ze zich. Alle Familieleden zijn in ieder geval bijzonder praktisch ingesteld en staan erg nuchter in het leven. 'Doe maar gewoon, dan doe je gek genoeg' en 'Als je op de grond gaat zitten, kan je ook niet van je kruk vallen' zijn spreekwoorden die zeer typerend voor de Maanen zijn.
Een Maanlid is mogelijk te herkennen aan apart geverfd kledingstuk, resultaat van de (al dan niet mislukte) stofverfexperimenten van Carel Maan. Het is immers zonde om de stof dan maar niet meer te gebruiken, zodat over de jaren heen elk familielid wel met minimaal één kleurig kledingstuk rondloopt.